میر حسینی

سلام استاد خسته نباشید
زمانی که ازبرنامه درسی صحبت می شود تصورافراد براین است که این نوع برنامه، همواره دارای وجوه منفی بوده این درحالی است که برنامه ی درسی پنهان آن دسته ازتجربه های آموختنی مثبت ومنفی رادربر می گیرد که دربرنامه درسی رسمی پیش بینی نشده اما کسب می شوند. برنامه درسی پنهان باتغییرات تدریجی باورها ودانش هر اجتماع، دائما درحال تغییراست. برنامه درسی اصولامربوط به ساختار آموزشی است به عنوان مثال درسخن گفتن دومولفه درهم تنیده است اولین مولفه آن که آشکارسازی کلماتی مثل فعل واسم است که بیان می شود این ها به خودی خود معنا ندارند یا مبهم هستند اما چیزی که به آن ها معنا می بخشد ساختار نحوه بیان است. توجه مابه خود کلمه است و کمتر معطوف به نحوه بیان آن است دراین صورت این برنامه پنهان قلمداد می شود.
بدون تردید یکی ازمولفه های بسیارمهم دررفتارانضباتی دانش آموزان درمدرسه برنامه درسی پنهان است. دانش آموزان ازطریق برنامه درسی به ویژه برنامه پنهان با انواع دانش ها، با تاریخ وسیاست ومهارت ها ونگرش ها ی مختلفی هم چون احترام صداقت وراستگویی مسولیت پذیری و وطن پرستی آشنا می شوند مدرسه ازطریق برنامه درسی افراد رابا موقعیت وشرایط اجتماعی اقتصادی وسیاسی که قرار دارد آشنا می کند وافرادرا برای پذیرش آن ها آماده می کند.
ازآنجا که برنامه درسی بعد غیر قابل پیش بینی یادگیری است، طراحی آموزشی بدون توجه به این بعد، غفلت از بخش مهم عواملی است که که دریادگیری تاثیر فراوان دارد. معمولا در طراحی آموزشی به عوامل آشکار توجه شده واز عوامل پنهان غفلت شده است برای مثال مشارکت یادگیرندگان درآموزش می تواند به کم کردن فاصله بین این دونوع برنامه کمک کند.
به طور کلی یادگیری های مدرسه معمولا درمتن فکری ویژهای.(کلاس درسی) زمینه فیزیکی واجتماعی خاصی (مدرسه) و ویژگی های ساختاری معین شکل می گیرد برنامه درسی پنهان اغلب یادگیری های تلقی می شود که دراین زمینه فکری فیزیکی واجتماعی به طورناخواسته ومستقل از یادگیری های آشکارکلاس درس آموخته می شود گوردن به انواع ساختار های فیزیکی مدرسه وکلاس، نحوه چیدمان میز ونیمکت ها صدا ها کیفیت نور وروشنایی برانگیزش احساسات وتصورات دانش آموزان پرداخته می شود.
بنابراین تاثیر این برنامه درمحیط های آموزشی نه درکسب حقایق علمی بلکه درفرهنگ علم آموزی موثر است واخلاق اجتماعی افراد را شکل می دهد.
درقسمت دوم سوال من بیشتر دربرنامه ریزی پنهان به وطن پرستی مسولیت پذیری وصداقت واحترام به ارزش ها وفرهنگی که درجامعه قرار دارد می پردازم شاید توجه به این موارد دربرنامه پنهان باعث شود که فرد به این ملاک ها ومعیارها بیشتر توجه کند وفردی درنظام آموزشی تربیت کنیم که علاوه بر مهارت داشتن درحوضه دانشی به ارزش های ویا موقعیت های اجتماعی و...که وجود دارد اهمیت قائل گردد وبه سمت این عوامل جذب شود.